دستبى « 1 » ، كه يكى را دستبى رى ميخوانند ، و آن ديكر را دستبىء همدان ، و هر دو را موسىء بن بغا « 2 » جمع كرد ، و هر دو را يك كوره كردانيد ، و غزوين نام نهاد . و عدد ديهآىء اين رساتيق چهار كانه بقم - بر وجهى كه مثبت است در كتاب ربوع « 3 » و در ديوان فارسى « 4 » ، و در دستورات « 5 » قديمه - سيصد و چهل و سه ديه‌اند ، و بيست و سه طسوج : رستاق كميدان : هفت طسّوج ، و نود و پنج ديه . رستاق أناربار : هفت طسّوج ، چهل و دو قريه . رستاق ورّه : پنج طسّوج ، و هفتاد و نه قريه . رستاق ساوه : چهار طسّوج ، و هفتاد و هفت ديه « 6 » . فأمّا رستاقهآىء قم درين ساعت ، عدد آن بيشتر ازين است ، زيرا كه طسوج هر

--> ( 1 ) . درباره موقعيت جغرافيايى و پيشينه تاريخى اين رستاق در ( بلدان الخلافة الشرقية ترجمه عربى : ص 255 ) آمده است : ( و كانت دستوا ( أو دستبى ) في أيام بنى اميّه دار ضرب للنقود . و يطلق هذا الاسم على كورة كبيرة ، أجلّ قراها يزدآباد . و كانت دستوا في ايام الأمويّين مقسومة بين الرى و همذان ، و الذى انتهى الينا أن طريق الرى الذاهب من الرى الى اقليم أذربيجان رأسا ، كان يخترقها عادلا عن قزوين . و لم يبق لإسم دستوا أثر في الخارطة ، الّا أنّ موضعها ينبغى أن يكون جنوب قزوين ، و قد صارت تعدّ في ايام بنى العباس من أعمالها ) . ( 2 ) . از سرلشكران و فرماندهان ترك دوره المعتزّ باللّه عباسى . ( 3 ) . در تمامى نسخه‌ها ضبط اين نام « ريوع » آمده است ، كه احتمالا تصحيف « ربوع » باشد كه جمع ربع و ارباع است ، به معناى منزلگاه و سكونتگاه ، و در همين سياق براى مثال مىگويند : ارباع خراسان ، يا ارباع اصفهان به معناى شهرها و روستاهاى اين دو منطقه . ( 4 ) . مقصود دفترهاى ديوان خراج شهرها و روستاهاى بلاد فارس است ، كه در آن نام و شمارش ساكنان آن ضبط بوده است . ( 5 ) . مقصود از آن مجموعه فرامين و احكام ديوانى ، درباره زمينها باير و داير ، و مالكان آن ، و چگونگى و مقدار جمع‌آورى خراج و ماليات ساليانه آنها مىباشد . ( 6 ) . مجموع ديه اين چهار طسوج كمتر از عدد 343 است كه در متن بدان اشاره شده است .